De nieuwe CO2-heffing: hoe groot zullen de gevolgen zijn?

Vanaf 2021 is het zover: grote bedrijven krijgen een flinke CO2-heffing als ze te veel CO2-uitstoot hebben. Met deze maatregel wil het kabinet bedrijven aanzetten tot verduurzaming. Toch blijven er uitzonderingen mogelijk. Hoe zit het nu precies?

RTL Z had hierover een gesprek met Faiza Oulahsen van Greenpeace, zij was bij het overleg van het Klimaatakkoord, samen met de sector industrie. Ook spraken ze met Peter Kavelaars, hoogleraar fiscale economie aan de Erasmus Universiteit.

Wat is de CO2-belasting nu precies?
Zoals de naam al doet vermoeden, is het een heffing die bedrijven moeten betalen over hun CO2-uitstoot. Dit omdat CO2 de grootste boosdoener is als we het hebben over de opwarming van de aarde en klimaatveranderingen. Het is niet langer de bedoeling dat er geïnvesteerd wordt in fossiele energie. Daarnaast wil men dat fossiele energie simpelweg niet langer rendabel is. Een heffing op CO2 kan dit versterken.

"Willen we de klimaatdoelen halen, dan is een CO2-heffing een no-brainer", zegt Oulahsen. Zij liet hier ook onderzoek naar doen. Maar Oulahsen is niet de enige die hier optimistisch over is. Ook  verschillende politieke partijen, economen en De Nederlandsche Bank zijn voorstander.

Wat zijn de wensen van het kabinet?
Er waren diverse mogelijkheden wat betreft de heffing:

  • voor alle vervuilers
  • voor een bepaalde groep
  • op alle uitstoot
  • op een deel van de uitstoot

Het kabinet kiest ervoor om een bepaalde groep te belasten, voor een deel van de uitstoot, zo valt te lezen in het Klimaatakkoord. Er wordt gewerkt met een heffingsvrije voet. Bedrijven moeten pas betalen als ze over een bepaalde maximum uitstoot gaan. Voor elke ton CO2-uitstoot die dat maximum overschrijdt, moet het bedrijf belasting betalen. Het startbedrag – in 2021 - ligt op €30 per ton. Tegen 2030 zal dat bedrag oplopen tot €150 per ton. Degenen met de grootste uitstoot moet betalen, om die reden ligt er voor de elektriciteitssector al een wetsvoorstel. Uiteraard kon de industrie, die garant staat voor een groot deel van de uitstoot, de dans niet ontspringen.

Welke bedrijven krijgen te maken met deze heffing?
Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is de industrie verantwoordelijk voor bijna een kwart van de complete uitstoot. Hiervan zorgt dan een klein deel voor het merendeel van de uitstoot: "Driehonderd bedrijven in de sector zijn goed voor 90 procent van de uitstoot", zegt Oulahsen. Het gaat dan vooral om de volgende industrie:

  • ijzer- en staalindustrie
  • raffinaderijen
  • petrochemie
  • kunstmestindustrie

Tijdens het overleg van het Klimaatakkoord zat er volgens Greenpeace een ‘bont gezelschap’ aan de industrietafel, met namen zoals OCI Nitrogen, BP, Shell, Yara Nederland, Tata Steel en Dow Chemical. "Bedrijven uit de regio's Rotterdam-Moerdijk en IJmuiden. Bedrijven in de papierindustrie, maar ook voedingsbedrijven en in mindere mate ICT-bedrijven", aldus Oulahsen.

In totaal zou het dus gaan om zo’n driehonderd bedrijven, aldus de overheid. Bedrijven die nu reeds te maken hebben met het Europese emissiehandelssysteem. Of bijvoorbeeld afvalverbranders.

Wat is het emissiehandelssysteem?
In 2005 startte de Europese Unie met het Emissions Trading System (ETS), oftewel het emissiehandelssysteem. Volgens dit systeem moeten bedrijven emissierechten kopen en betalen naargelang de uitstoot. In 2008 was de CO2-prijs hoog, namelijk €30 per ton. Vanwege de economische crisis schommelde deze echter jaren tussen de €3 en €9 per ton. Op dit moment ligt de prijs op €26 per ton en is de verwachting dat deze nog stijgt.

Ook het ETS geldt voor de grootste vervuilers. Hierbij moeten bedrijven hetzelfde aantal emissierechten inleveren als dat ze broeikasgassen uitstoten. Bedrijven krijgen een deel van de emissierechten gratis. Als bedrijven rechten te weinig hebben of er overhouden kunnen ze deze kopen of verkopen. "Het systeem functioneert niet voldoende", vindt Oulahsen. "Er gelden enorm veel uitzonderingen die het principe van een prijsprikkel doodslaan."

Hoe zit het met het Nederlandse beleid in combinatie met de EU-regels?
Zodra de CO-2 prijs in Nederland die van Europa overstijgt, moet een bedrijf bijbetalen. De heffingsvrije voet wordt gewoon aangehouden. Kavelaar stelt daarom dat het, vooral de eerste jaren, betekent dat er slechts enkele euro’s extra betaalt moeten worden.  "Er zal nog wel de nodige discussie zijn. Tarieven kun je altijd nog aanpassen."

Het plan is dat de heffing in 2021 op €30 per ton ligt en dat deze tegen 2030 oploopt tot €150. Als je dan rekening houdt met het ETS ( en de huidige prijs van €26), begint de CO2-heffing met €4 per ton in 2021.

"Eerlijk gezegd snap ik alle drukte niet zo", zegt Kavelaar. "Mensen snappen denk ik niet hoe het systeem werkt. In feite legt Nederland met deze heffing een soort bodem, waaronder de prijs niet mag komen. Per saldo ga je voorlopig niet heel veel meer betalen."

Wat is – mogelijk – het effect voor de Nederlandse economie?
Op woensdag 3 juli gingen de ondernemingsraden van een aantal bedrijven die garant staan voor een grote uitstoot (onder andere Tata Steel, Zeeland Refinery en ExxonMobil) naar Den Haag. Hier boden zij Eric Wiebes, minister van Economische Zaken en Klimaat, een brandbrief aan.

Deze bedrijven zijn vooral bang voor hun concurrentiepositie: landen met minder strenge regels zouden aantrekkelijker kunnen worden, waardoor bedrijven daar naartoe trekken. Dit biedt ‘creatieve’ mogelijkheden voor de boekhouding, waardoor er uiteindelijk geen CO2-reductie plaatsvindt.

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en Centraal Planbureau (CPB), welke de klimaatplannen hebben doorgerekend, denken dat de weglekeffecten kunnen worden voorkomen. Ze denken bijvoorbeeld aan subsidies als bedrijven wel kiezen voor groene maatregelen.

Tata Steel-ceo Theo Henrar is zonder meer tégen een heffing: "Als die er komt, moeten we tot 2 miljard euro belasting betalen. Dat betekent dat wij failliet gaan."

En nu?
Volgens de berekeningen van planbureaus is het invoeren van een CO2-taks een effectieve manier om de uitstoot in de toekomst te verminderen. Zij stellen dat een vlakke taks, zoals onder andere GroenLinks en PvdA bepleiten, nog beter zou werken. Bij een vlakke taks is de heffing voor alle economische sectoren gelijk.

Wat vaststaat, is dat de industrie voor 2030 maar liefst 14,3 megaton CO2 minder moet gaan uitstoten. Met de huidige plannen van het kabinet, is er een kans van 75% dat dit wordt bereikt.

Het is eveneens zeker dat er nog veel discussies zullen volgen. Uit alle hoeken komen bezorgde klanken, die ook nog ons erg uiteenlopend zijn: milieuclubs vragen om een hogere taks, terwijl ondernemers net vinden dat die taks er compleet niet moet komen. "Voldoende CO2-reductie is alleen haalbaar als het kabinet zich ook aan de doorgerekende plannen houdt", zegt Oulahsen. "Het lijkt er nu op dat de deur naar het maken van uitzonderingen open blijft staan."

Oulahsen wijst bijvoorbeeld op het gegeven dat men bij bedrijven die investeringen willen doen gaat kijken hoe ze de heffingsplannen hiermee in lijn kunnen brengen.

Daarnaast wijst ze op het feit dat er in de eerste jaren vrijwel niets afgedragen moet worden. "Het kabinet laat ruimte voor trucjes, daarmee heb je geen garantie dat de doelen worden gehaald. Ik vraag me af: is dit een serieus plan of een heffing voor de bühne?"

Wordt ongetwijfeld vervolgd…

CO2 meten
BioLab is gespecialiseerd in het meten en analyseren van CO2 waarden in gebouwen. Lees hier meer over de gevolgen en de mogelijkheden van CO2 meten. 

BioLab nieuws

  • 15 okt 2019

    Nieuwe maatregelen dankzij het kabinet

    dinsdag 15 oktober 2019
    De regering neemt maatregelen om de uitstoot en neerslag van stikstof fors te laten verminderen. Dit omdat het kabinet de natuur wilt herstellen en de vergunningverlening verder op gang wilt brengen.Samen met de Nederlandse provincies kiest het kabinet voor een gebiedsgerichte aanpak. Er zal extra g...
  • 09 okt 2019

    Nieuwe voorschrift tegen corrosie en vervuiling in watervoerende installaties

    woensdag 9 oktober 2019
    Watervoerende installaties zijn kwetsbaar voor vervuiling door corrosie. Het ISSO heeft 13 richtlijnen gepubliceerd voor de ontwerp- en uitwerkingsfase om corrosie en samenhangende vervuiling te voorkomen.Schade word veroorzaakt door lekkage, vroegtijdige vervanging van componenten, regelkleppen die...
  • 03 okt 2019

    India is de grote vervuiler van de aarde, ontdekt door een Nederlandse uitvinding.

    donderdag 3 oktober 2019
    De nieuwe Tropomi, een instrument uitgevonden door Nederland. Dit instrument brengt luchtvervuiling op de hele aardbol in beeld. Een televisiescherm in de gang van het KNMI toont de huidige positie van Tropomi. Het instrument zweeft op 829 kilometer hoogte boven het warme zuidelijk Afrika.. De Tropo...
  • 24 sep 2019

    Wereldbank stelt dat waterkwaliteit economische groei blokkeert

    dinsdag 24 september 2019
    Door de toenemende watervervuiling groeit de armoede in veel landen op de wereld. Niet alleen verslechterd de volksgezondheid neemt de voedselproductie af door slechte waterkwaliteit. Ook de economische groei wordt geblokkeerd door de toenemende watervervuiling. In augustus 2019 publiceerde de Werel...
  • 20 sep 2019

    Drinkwater loopt risico door vervuiling

    vrijdag 20 september 2019
    Het grondwater in drinkwaterwingebieden raakt op steeds grotere diepten en met steeds meer stoffen vervuild, blijkt uit onderzoek van KWR. De veroorzakers zijn vooral nitraat, bestrijd middelen en bodemverontreinigingen laat het kennisinstituut van drinkwatersector weten. Industriële stoffen en (die...
  • 16 sep 2019

    Zorgwekkend: Nederland heeft extreem veel astmapatiënten door slechte luchtkwaliteit

    maandag 16 september 2019
    Nederland heeft veel verkeer. Verkeer veroorzaakt luchtvervuiling en heel veel Nederlanders zijn hierdoor slachtoffer geworden. Hierdoor kent Nederland het grootste aantal astmapatiënten, veroorzaakt door luchtvervuiling van verkeer.Kinderen met astmaAstma is de meest voorkomende chronische ziekte o...
  • 11 sep 2019

    Staatssecretaris van Ark gaat in gesprek over luchtkwaliteit met kinderopvangsector.

    woensdag 11 september 2019
    De Technische Universiteit heeft een onderzoek gehouden omtrent luchtkwaliteit. Helaas heeft dit onderzoek niet een positief resultaat mogen opleveren. Volgens de universiteit is de luchtkwaliteit laag-bij-de-gronds. Staatssecretaris Tamara van Ark gaat in gesprek met kinderdagverblijven, organisati...
  • 13 aug 2019

    Water in openbare ruimtes niet zonder gezondheidsrisico’s

    dinsdag 13 augustus 2019
    Speelt jouw kind wel eens in water op straat of bedriegertjes? Houd er dan rekening mee dat de kwaliteit van dit water niet dezelfde is als van zwemwater. Daarom is het mogelijk dat kinderen ziek worden als zij in dit water spelen. Er zijn slechts eenvoudige maatregelen nodig om dit te voorkomen, zo...

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

En volg ons op social media

BioLab Contactgegevens:

NetherlandsBioLab Research & Solutions
Rotterdamseweg 56
2921 AP Krimpen aan den Ijssel

Postbus 392
2990 AJ Barendrecht

E-mail: info@biolab.nl
Tel. 088 1900 900
Fax. 088 1900 901

DubaiBioLab Research & Solutions
Plot No. 531 – 519 Dubai – UAE
P.O Box 61670

E-mail: info@biolab.nl
Tel. +31 (0)88 1900 900
Fax. +31 (0)88 1900 901

BioLab Research & Solutions B.V. staat bij de KvK te Rotterdam ingeschreven onder het nummer 24463880. Hierbij geldt het BTW nummer NL8209.01.428.B01.
Op al onze diensten zijn onze algemene voorwaarden van toepassing.

Stuur ons een mail: