De nieuwe CO2-heffing: hoe groot zullen de gevolgen zijn?

Vanaf 2021 is het zover: grote bedrijven krijgen een flinke CO2-heffing als ze te veel CO2-uitstoot hebben. Met deze maatregel wil het kabinet bedrijven aanzetten tot verduurzaming. Toch blijven er uitzonderingen mogelijk. Hoe zit het nu precies?

RTL Z had hierover een gesprek met Faiza Oulahsen van Greenpeace, zij was bij het overleg van het Klimaatakkoord, samen met de sector industrie. Ook spraken ze met Peter Kavelaars, hoogleraar fiscale economie aan de Erasmus Universiteit.

Wat is de CO2-belasting nu precies?
Zoals de naam al doet vermoeden, is het een heffing die bedrijven moeten betalen over hun CO2-uitstoot. Dit omdat CO2 de grootste boosdoener is als we het hebben over de opwarming van de aarde en klimaatveranderingen. Het is niet langer de bedoeling dat er geïnvesteerd wordt in fossiele energie. Daarnaast wil men dat fossiele energie simpelweg niet langer rendabel is. Een heffing op CO2 kan dit versterken.

"Willen we de klimaatdoelen halen, dan is een CO2-heffing een no-brainer", zegt Oulahsen. Zij liet hier ook onderzoek naar doen. Maar Oulahsen is niet de enige die hier optimistisch over is. Ook  verschillende politieke partijen, economen en De Nederlandsche Bank zijn voorstander.

Wat zijn de wensen van het kabinet?
Er waren diverse mogelijkheden wat betreft de heffing:

  • voor alle vervuilers
  • voor een bepaalde groep
  • op alle uitstoot
  • op een deel van de uitstoot

Het kabinet kiest ervoor om een bepaalde groep te belasten, voor een deel van de uitstoot, zo valt te lezen in het Klimaatakkoord. Er wordt gewerkt met een heffingsvrije voet. Bedrijven moeten pas betalen als ze over een bepaalde maximum uitstoot gaan. Voor elke ton CO2-uitstoot die dat maximum overschrijdt, moet het bedrijf belasting betalen. Het startbedrag – in 2021 - ligt op €30 per ton. Tegen 2030 zal dat bedrag oplopen tot €150 per ton. Degenen met de grootste uitstoot moet betalen, om die reden ligt er voor de elektriciteitssector al een wetsvoorstel. Uiteraard kon de industrie, die garant staat voor een groot deel van de uitstoot, de dans niet ontspringen.

Welke bedrijven krijgen te maken met deze heffing?
Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is de industrie verantwoordelijk voor bijna een kwart van de complete uitstoot. Hiervan zorgt dan een klein deel voor het merendeel van de uitstoot: "Driehonderd bedrijven in de sector zijn goed voor 90 procent van de uitstoot", zegt Oulahsen. Het gaat dan vooral om de volgende industrie:

  • ijzer- en staalindustrie
  • raffinaderijen
  • petrochemie
  • kunstmestindustrie

Tijdens het overleg van het Klimaatakkoord zat er volgens Greenpeace een ‘bont gezelschap’ aan de industrietafel, met namen zoals OCI Nitrogen, BP, Shell, Yara Nederland, Tata Steel en Dow Chemical. "Bedrijven uit de regio's Rotterdam-Moerdijk en IJmuiden. Bedrijven in de papierindustrie, maar ook voedingsbedrijven en in mindere mate ICT-bedrijven", aldus Oulahsen.

In totaal zou het dus gaan om zo’n driehonderd bedrijven, aldus de overheid. Bedrijven die nu reeds te maken hebben met het Europese emissiehandelssysteem. Of bijvoorbeeld afvalverbranders.

Wat is het emissiehandelssysteem?
In 2005 startte de Europese Unie met het Emissions Trading System (ETS), oftewel het emissiehandelssysteem. Volgens dit systeem moeten bedrijven emissierechten kopen en betalen naargelang de uitstoot. In 2008 was de CO2-prijs hoog, namelijk €30 per ton. Vanwege de economische crisis schommelde deze echter jaren tussen de €3 en €9 per ton. Op dit moment ligt de prijs op €26 per ton en is de verwachting dat deze nog stijgt.

Ook het ETS geldt voor de grootste vervuilers. Hierbij moeten bedrijven hetzelfde aantal emissierechten inleveren als dat ze broeikasgassen uitstoten. Bedrijven krijgen een deel van de emissierechten gratis. Als bedrijven rechten te weinig hebben of er overhouden kunnen ze deze kopen of verkopen. "Het systeem functioneert niet voldoende", vindt Oulahsen. "Er gelden enorm veel uitzonderingen die het principe van een prijsprikkel doodslaan."

Hoe zit het met het Nederlandse beleid in combinatie met de EU-regels?
Zodra de CO-2 prijs in Nederland die van Europa overstijgt, moet een bedrijf bijbetalen. De heffingsvrije voet wordt gewoon aangehouden. Kavelaar stelt daarom dat het, vooral de eerste jaren, betekent dat er slechts enkele euro’s extra betaalt moeten worden.  "Er zal nog wel de nodige discussie zijn. Tarieven kun je altijd nog aanpassen."

Het plan is dat de heffing in 2021 op €30 per ton ligt en dat deze tegen 2030 oploopt tot €150. Als je dan rekening houdt met het ETS ( en de huidige prijs van €26), begint de CO2-heffing met €4 per ton in 2021.

"Eerlijk gezegd snap ik alle drukte niet zo", zegt Kavelaar. "Mensen snappen denk ik niet hoe het systeem werkt. In feite legt Nederland met deze heffing een soort bodem, waaronder de prijs niet mag komen. Per saldo ga je voorlopig niet heel veel meer betalen."

Wat is – mogelijk – het effect voor de Nederlandse economie?
Op woensdag 3 juli gingen de ondernemingsraden van een aantal bedrijven die garant staan voor een grote uitstoot (onder andere Tata Steel, Zeeland Refinery en ExxonMobil) naar Den Haag. Hier boden zij Eric Wiebes, minister van Economische Zaken en Klimaat, een brandbrief aan.

Deze bedrijven zijn vooral bang voor hun concurrentiepositie: landen met minder strenge regels zouden aantrekkelijker kunnen worden, waardoor bedrijven daar naartoe trekken. Dit biedt ‘creatieve’ mogelijkheden voor de boekhouding, waardoor er uiteindelijk geen CO2-reductie plaatsvindt.

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en Centraal Planbureau (CPB), welke de klimaatplannen hebben doorgerekend, denken dat de weglekeffecten kunnen worden voorkomen. Ze denken bijvoorbeeld aan subsidies als bedrijven wel kiezen voor groene maatregelen.

Tata Steel-ceo Theo Henrar is zonder meer tégen een heffing: "Als die er komt, moeten we tot 2 miljard euro belasting betalen. Dat betekent dat wij failliet gaan."

En nu?
Volgens de berekeningen van planbureaus is het invoeren van een CO2-taks een effectieve manier om de uitstoot in de toekomst te verminderen. Zij stellen dat een vlakke taks, zoals onder andere GroenLinks en PvdA bepleiten, nog beter zou werken. Bij een vlakke taks is de heffing voor alle economische sectoren gelijk.

Wat vaststaat, is dat de industrie voor 2030 maar liefst 14,3 megaton CO2 minder moet gaan uitstoten. Met de huidige plannen van het kabinet, is er een kans van 75% dat dit wordt bereikt.

Het is eveneens zeker dat er nog veel discussies zullen volgen. Uit alle hoeken komen bezorgde klanken, die ook nog ons erg uiteenlopend zijn: milieuclubs vragen om een hogere taks, terwijl ondernemers net vinden dat die taks er compleet niet moet komen. "Voldoende CO2-reductie is alleen haalbaar als het kabinet zich ook aan de doorgerekende plannen houdt", zegt Oulahsen. "Het lijkt er nu op dat de deur naar het maken van uitzonderingen open blijft staan."

Oulahsen wijst bijvoorbeeld op het gegeven dat men bij bedrijven die investeringen willen doen gaat kijken hoe ze de heffingsplannen hiermee in lijn kunnen brengen.

Daarnaast wijst ze op het feit dat er in de eerste jaren vrijwel niets afgedragen moet worden. "Het kabinet laat ruimte voor trucjes, daarmee heb je geen garantie dat de doelen worden gehaald. Ik vraag me af: is dit een serieus plan of een heffing voor de bühne?"

Wordt ongetwijfeld vervolgd…

CO2 meten
BioLab is gespecialiseerd in het meten en analyseren van CO2 waarden in gebouwen. Lees hier meer over de gevolgen en de mogelijkheden van CO2 meten. 

BioLab nieuws

  • 13 aug 2019

    Water in openbare ruimtes niet zonder gezondheidsrisico’s

    dinsdag 13 augustus 2019
    Speelt jouw kind wel eens in water op straat of bedriegertjes? Houd er dan rekening mee dat de kwaliteit van dit water niet dezelfde is als van zwemwater. Daarom is het mogelijk dat kinderen ziek worden als zij in dit water spelen. Er zijn slechts eenvoudige maatregelen nodig om dit te voorkomen, zo...
  • 29 jul 2019

    Let op voor Legionella als je terug komt van vakantie

    maandag 29 juli 2019
    Ben je op vakantie geweest voor een of meerdere weken? Dan is het niet verstandig om thuis meteen onder de douche te springen! Techniek Nederland waarschuwt ervoor dat je op die manier mogelijk een Legionella-infectie oploopt. De ondernemersorganisatie van de installatiebranche geeft je tips hoe je ...
  • 18 jul 2019

    Wij gaan verhuizen, per 22 juli 2019!

    donderdag 18 juli 2019
    Ons nieuwe adres per 22 juli 2019 is: Rotterdamseweg 56-58, 2921 AP te Krimpen aan den IJssel.Onlangs heeft u van ons een e-mailbericht ontvangen inzake de verhuizing van ons kantoor per 22 juli 2019. Met ingang van deze datum staan wij u vanzelfsprekend graag te woord en bent u van harte welkom om ...
  • 02 jul 2019

    Landbouwgif bedreigt nog altijd drinkwater en biodiversiteit

    dinsdag 2 juli 2019
    In 2013 werden er doelen gesteld om de schadelijke effecten van landbouwgif op de waterkwaliteit en biodiversiteit te beperken. Deze doelstellingen werden niet gehaald: in plaats van de beoogde halvering van de normoverschrijding tussen 2013 en 2018, was er vorig jaar zelfs sprake van een lichte sti...
  • 21 jun 2019

    81 waterinstallaties met verhoogd risico op Legionella: RIVM adviseert maatregelen te nemen

    vrijdag 21 juni 2019
    Bij 81 afvalwaterzuiveringsinstallaties is mogelijk een verhoogd risico op verspreiding van Legionella naar de omgeving. Het RIVM adviseert daarom deze installaties, in afwachting van nader onderzoek, maatregelen te nemen om verspreiding van Legionella te voorkomen. De belangrijkste maatregel is erv...
  • 19 jun 2019

    Papierfabrikant uit Gent bekend verantwoordelijk te zijn voor fatale legionellabesmetting

    woensdag 19 juni 2019
    Karton- en papierfabrikant Stora Enso uit Gent gaf toe wellicht verantwoordelijk te zijn voor de Legionella-uitbraak vorige maand. De koeltoren op het terrein van het bedrijf bleek een besmettingshaard. Bij deze uitbraak kwamen 2 mensen om het leven, in totaal werden er 32 besmet.Eind vorige maand g...
  • 27 mei 2019

    Samen bouwen aan de toekomst

    maandag 27 mei 2019
    Twee weten meer dan éénBioLab is de afgelopen jaren buitengewoon succesvol geweest in het legionella- en binnenklimaat onderzoek. Zo zijn we van een kleine, vernieuwende speler gegroeid naar een organisatie die alom gewaardeerd en erkend wordt. Toch waren we als BioLab van mening dat het nog beter k...
  • 27 mei 2019

    Twee doden door Legionella

    maandag 27 mei 2019
    Bij onze zuiderburen zijn in korte tijd 32 mensen besmet met Legionella. Afgelopen week overleden twee slachtoffers in de stad Gent.Woordvoerder Moonens van het Agentschap Zorg en Gezondheid heeft het overlijden bevestigd: “Uit privacyoverwegingen kunnen we geen details geven, maar de ziekenhuizen h...

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

En volg ons op social media

BioLab Contactgegevens:

NetherlandsBioLab Research & Solutions
Rotterdamseweg 56
2921 AP Krimpen aan den Ijssel

Postbus 392
2990 AJ Barendrecht

E-mail: info@biolab.nl
Tel. 088 1900 900
Fax. 088 1900 901

DubaiBioLab Research & Solutions
Plot No. 531 – 519 Dubai – UAE
P.O Box 61670

E-mail: info@biolab.nl
Tel. +31 (0)88 1900 900
Fax. +31 (0)88 1900 901

BioLab Research & Solutions B.V. staat bij de KvK te Rotterdam ingeschreven onder het nummer 24463880. Hierbij geldt het BTW nummer NL8209.01.428.B01.
Op al onze diensten zijn onze algemene voorwaarden van toepassing.

Stuur ons een mail: